API Sistemleri: Yazılımlarınızı Birbirine Bağlayan Entegrasyon

API Sistemleri kimler için uygun?

API nedir, işletmeniz için neden önemli?

API, iki yazılımın birbirinden bilgi isteyip cevap almasını sağlayan kapıdır. Kargo firmasının takip bilgisini sitenizde görmeniz, mobil uygulamanızın stok bilgisini çekmesi ya da muhasebe programına siparişin otomatik düşmesi hep API ile olur.

API olmadan her sistem ayrı bir adadır; veriyi elle taşırsınız. API kurulduğunda aynı bilgi bir kez girilir, ilgili her yerde güncel kalır. Zaman kazanır, hatayı azaltırsınız.

API kapsamında neler yapıyoruz?

Hem kendi sisteminizin dışarıya veri sunduğu API'yi yazıyor hem de başkasının API'sine bağlanıyoruz.

• Web sitesi, panel ve mobil uygulamanız için özel API geliştirme
• Kargo, e-posta, SMS, harita ve ödeme gibi harici servislerle entegrasyon
• Kimlik doğrulama, yetki ve istek sınırı ile erişim güvenliği
• Veri doğrulama, hata mesajları ve kayıt tutma (log) düzeni
• Webhook: bir olay olunca karşı sisteme otomatik bildirim gönderme
• Teknik dokümantasyon ve örnek isteklerle teslim
• Yük ve hata senaryolarını deneyen test süreci
• Mevcut API'nizin iyileştirilmesi, sürümlenmesi ve bakımı

Size ne kazandırır?

Entegrasyonun ana kazancı, insanların veri taşıma işinden kurtulmasıdır. Süreçleriniz hızlanır; siz de bilgiyi tek yerden yönetirsiniz.

• Aynı verinin birkaç sistemde elle girilmesi sona erer
• Stok, fiyat ve sipariş bilgisi sistemler arasında güncel kalır
• Mobil uygulama ve web sitesi aynı altyapıyı kullanır, geliştirme maliyeti dağılmaz
• Yeni bir servisi eklemek, baştan yazmak yerine mevcut yapıya bağlanmakla mümkün olur
• Güvenli ve kayıtlı erişimle, kimin ne zaman ne istediği izlenebilir

Hangi senaryolarda kullanılır?

• E-ticaret: ürün, stok ve sipariş bilgisinin pazaryeri ve kargo ile eşlenmesi
• Mobil uygulama: uygulamanın web panelinizdeki verileri okuyup yazması
• Bayi ağı: bayilerin kendi sistemlerinden sipariş ve bakiye sorgulaması
• Randevu ve klinik: takvim, SMS hatırlatma ve ödeme servislerinin birleşmesi
• Üretici: ERP ya da muhasebe programı ile saha uygulamasının veri paylaşması

Neden Lanse Yapım?

API'yi yalnızca teknik bir iş olarak değil, işinizin akışının parçası olarak ele alırız. Önce hangi veri, kime, ne zaman gitmeli sorusunu sizinle netleştirir, sonra kodlarız.

Aynı ekip site, panel ve uygulamayı da geliştirdiği için entegrasyonlar ayrı firmalar arasında kopmaz. Yazılı teklif, dokümantasyonlu teslim ve teslim sonrası destekle ilerleriz.

Başlamadan önce kontrol listesi

• Bağlanacak sistemlerin API dokümantasyonu var mı, erişim izni nasıl alınıyor?
• Bazı servisler ücretli kullanım ya da onay süreci ister; bunu önceden sorun
• Hangi verilerin gizli olduğunu ve kimlerin erişeceğini belirleyin
• Karşı tarafın sistemi değişirse entegrasyon güncellenmelidir; bakım planı yapın
• Test ortamı varsa önce onda deneyin, canlıya sonra geçin

API Sistemleri kapsamında neler yapıyoruz?

1. 01

   Uç nokta tasarımı

   Hangi verinin hangi adresten, hangi yöntemle isteneceğini düzenli bir yapıda planlarız. Anlaşılır adlandırma, sonradan çalışacak geliştiricilerin işini ciddi biçimde kolaylaştırır.

2. 02

   Kimlik doğrulama

   API’ye kimin eriştiğini anahtar, token ya da oturum yöntemleriyle doğrularız. Her istemciye yalnızca yetkili olduğu verilere erişim tanınır; anahtarlar güvenli saklanır.

3. 03

   Yetkilendirme ve rol kuralları

   Doğrulanmış kullanıcının neyi okuyup neyi değiştirebileceğini ayrıca tanımlarız. Bayinin yalnızca kendi siparişini, yöneticinin ise tümünü görmesi gibi kurallar kodlanır.

4. 04

   Harici servis entegrasyonu

   Kargo, SMS, e-posta, harita ve ödeme gibi dış servislerin API’lerine bağlanır, gelen yanıtları sisteminize uygun biçime çeviririz. Servis kesintilerinde ne olacağını da kurgularız.

5. 05

   Veri doğrulama ve hata yönetimi

   Gelen verinin eksik ya da hatalı olup olmadığını denetler, anlaşılır hata mesajları döneriz. Böylece sorun yaşandığında nedenin nerede olduğu hızla bulunur.

6. 06

   Webhook kurulumu

   Bir sipariş oluştuğunda ya da ödeme alındığında karşı sisteme otomatik bildirim gönderilmesini sağlarız. Sürekli sorgulama yerine olay bazlı bildirim sistemi hem hızlı hem hafiftir.

7. 07

   İstek sınırlama ve kayıt

   Aşırı istek gönderilmesini sınırlar, kimin ne zaman ne istediğini günlüklere kaydederiz. Bu kayıtlar hem güvenlik hem sorun çözme için temel veri sağlar.

8. 08

   Dokümantasyon ve test

   Her uç noktayı örnek istek ve yanıtla belgeler, hata ve yoğunluk senaryolarını test ederiz. Doküman, API’yi kullanacak diğer ekiplerin başlangıç noktası olur.

Neler teslim ediyoruz, hangi araçları kullanıyoruz?

API güvenliği için hangi önlemler alınır?

API, sisteminizin veriye açılan kapısıdır; bu yüzden güvenliği tasarımın başında düşünülmelidir. İlk önlem, tüm trafiğin şifreli bağlantı üzerinden akmasıdır. Şifresiz bağlantıda veri yolda okunabilir; bu nedenle HTTPS zorunlu tutulur ve düz bağlantılar kapatılır.

İkinci önlem, kimlik doğrulama ve yetkilendirmenin ayrı düşünülmesidir. Kullanıcının kim olduğunu doğrulamak yetmez; yaptığı her isteğin kendi yetki alanında olup olmadığı da sunucu tarafında kontrol edilir. Bir bayinin başka bir bayinin siparişine adres değiştirerek ulaşamaması bu kontrole bağlıdır.

Üçüncü önlem izlemedir. Olağan dışı yoğunluk, tekrarlayan hatalı giriş ve beklenmeyen istek biçimleri kayıtlardan takip edilir. Hiçbir sistem için mutlak güvenlik vaadi verilemez; ancak katmanlı önlemler ve düzenli kontrolle riski belirgin biçimde azaltmak mümkündür.

• Zorunlu HTTPS
• Anahtar ve token yönetimi
• Sunucu tarafında yetki kontrolü
• İstek sınırı ve kayıt
• Düzenli güvenlik gözden geçirmesi

Üçüncü taraf servislere bağlanırken hangi riskler vardır?

Kargo, ödeme ya da SMS gibi dış servisler işinizin önemli bir parçası haline geldiğinde, onların kesintisi sizin kesintiniz olur. Bu nedenle entegrasyon yazılırken servisin yanıt vermediği durum da düşünülür. İşlem sıraya alınır, daha sonra tekrar denenir ve ekibe bildirim gönderilir.

İkinci risk, servis sağlayıcının kuralları değiştirmesidir. Bir uç noktanın kaldırılması, yeni zorunlu alanlar ya da kimlik doğrulama yönteminin değişmesi entegrasyonu bozabilir. Sağlayıcının sürüm duyurularını takip etmek ve kritik akışlar için hata bildirimi kurmak bu riski azaltır.

Üçüncü risk maliyet ve kullanım sınırlarıdır. Bazı servisler istek sayısına göre ücret alır ya da günlük limit koyar. Yazılım yoğunluk dönemlerinde bu limiti aşmayacak biçimde tasarlanmalı, gereksiz tekrar istekler önbellekle azaltılmalıdır.

• Zaman aşımı ve tekrar deneme
• Sürüm değişikliği takibi
• Kullanım limiti ve maliyet planı
• Yedek servis seçeneği

API sürümleme neden önemlidir?

API bir kez yayınlandıktan sonra mobil uygulamalar, bayi sistemleri ve diğer yazılımlar ona bağlanır. Daha sonra bir alanın adını değiştirirseniz, bu sistemlerin hepsi aynı anda bozulabilir. Sürümleme, eski ve yeni biçimin bir süre birlikte çalışmasına izin vererek bu sorunu önler.

Uygulamada bu, adreste sürüm numarası bulundurmak anlamına gelir. Yeni özellikler yeni sürüme eklenir, eski sürüm belirli bir süre desteklenmeye devam eder. Mobil uygulamalarda kullanıcılar uygulamayı geç güncellediği için bu süre özellikle önem taşır.

Değişiklik planı da belgelenmelidir. Hangi sürümün ne zaman kapatılacağı, entegre olan taraflara önceden duyurulur. Böylece iş ortaklarınız hazırlık yapar ve geçiş sırasında kesinti yaşanmaz. Biz bu planı teknik dokümanın bir parçası olarak teslim ederiz.

• Adreste sürüm numarası
• Eski sürüm için kapanış takvimi
• Değişiklik günlüğü
• Uygulama güncelleme süresine uygun geçiş

Hazır bağlayıcı mı, özel API mi?

API Sistemleri işinde sık yapılan hatalar

API Sistemleri Sürecimiz

İşi baştan sona şu adımlarla yürütüyoruz; her adımda onayınızı alıyor ve ilerlemeyi sizinle paylaşıyoruz.

1. 1

   İhtiyaç analizi

   Hangi sistemler konuşacak, hangi veri hangi yöne akacak; bunu birlikte çiziyoruz. Sizden erişim bilgilerini güvenli yoldan ve gerekli ölçüde isteriz.

2. 2

   Tasarım ve yazılı teklif

   Uç noktaları, veri alanlarını ve güvenlik yaklaşımını belirler, kapsamı teklifle netleştiririz.

3. 3

   Geliştirme

   API ve entegrasyonları yazar, hata durumlarını ve kayıt düzenini kurarız.

4. 4

   Test

   Gerçekçi senaryolarla deneriz; yanlış veri, kesinti ve yoğunluk durumlarında davranışı kontrol ederiz.

5. 5

   Dokümantasyon ve devreye alma

   Kullanım dokümanını hazırlar, canlıya alır ve ilk günlerde izleriz.

6. 6

   Destek

   Karşı sistem değişikliği ya da yeni ihtiyaçlarda güncelleme desteği veririz.

Sonuçları nasıl ölçüyoruz?

Sonuçlar sektöre, rekabete ve kapsama göre değişir. Bu yüzden iş bittiğinde değil, süreç boyunca aşağıdaki göstergelere bakarız.

• Yanıt süresi

  API isteklerinin ortalama ve en yavaş yanıt sürelerini izleriz. Süre uzadığında ilgili uç noktayı inceleyip iyileştirme yaparız.

• Hata oranı

  Başarısız isteklerin toplam isteklere oranını ve hata türlerini günlüklerden çıkarırız. Belirli bir hata sürekli tekrarlıyorsa neden araştırılır.

• Veri tutarlılığı

  Sistemler arasında aktarılan stok, fiyat ve sipariş bilgisinin iki tarafta da aynı kalıp kalmadığını örneklemeyle kontrol ederiz.

• Servis erişilebilirliği

  API’nin kesintisiz çalıştığını periyodik kontrol isteğiyle izler, erişilemediği anları kaydederiz.

• Yetkisiz erişim denemeleri

  Geçersiz anahtar ve yetkisiz istekleri günlüklerde izler, olağan dışı yoğunluk olduğunda engelleme kuralı ekleriz.

API Sistemleri için kısa sözlük

Uç nokta (endpoint)

API’nin belirli bir işlem için sunduğu adrestir. Ürün listesini almak ve sipariş oluşturmak ayrı uç noktalardır; her birinin kuralları ve yanıt biçimi belgelenir.

Token

Kullanıcı ya da uygulamanın kimliğini kanıtlayan, süresi sınırlı dijital anahtardır. Şifre her istekte gönderilmez; token ile doğrulama yapılır ve süresi dolunca yenilenir.

REST

Web üzerinden kaynaklara standart yöntemlerle erişmeyi tanımlayan yaygın API tasarım yaklaşımıdır. Okuma, ekleme, güncelleme ve silme işlemleri tutarlı kurallarla yürütülür.

Webhook

Bir olay gerçekleştiğinde bir sistemin diğerine otomatik gönderdiği bildirimdir. Sürekli sorgulamaya gerek bırakmaz; sipariş ya da ödeme gibi anlık olaylar için idealdir.

Rate limit (istek sınırı)

Bir kullanıcının belirli sürede yapabileceği istek sayısını kısıtlayan korumadır. Aşırı yüklenmeyi ve kötü niyetli deneme saldırılarını azaltmaya yardımcı olur.